ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਬਨਾਮ ਰੇਖਾਂਸ਼ — ਕਿਹੜਾ ਕੀ ਹੈ?
ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਪੌੜੀ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ ਪੱਧਰੀਆਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉੱਤਰ–ਦੱਖਣ ਮਾਪਦੀਆਂ ਹਨ (−90° ਤੋਂ +90°)। ਰੇਖਾਂਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਧਰੁਵ ਤੋਂ ਧਰੁਵ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰਬ–ਪੱਛਮ ਮਾਪਦੀਆਂ ਹਨ (−180° ਤੋਂ +180°)। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਆਈਫ਼ਲ ਟਾਵਰ 48.8584, 2.2945 ਹੈ।
ਇਜਾਜ਼ਤ ਆਧਾਰਿਤ · ਨਿੱਜੀ · Chrome, Safari, Firefox, Edge 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
10 ਸਕਿੰਟ ਵਾਲਾ ਜਵਾਬ
ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ = ਲੇਟਵੇਂ ਛੱਲੇ। ਪੌੜੀ ਸਮਝ ਲਓ: ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਉਹ ਪੱਧਰੇ ਡੰਡੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ (0°) ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ (+90°) ਤੱਕ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ (−90°) ਤੱਕ ਉੱਤਰਦੇ ਹੋ। ਰੇਖਾਂਸ਼ = ਉਹ ਲੰਮੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ, ਜੋ ਧਰੁਵ ਤੋਂ ਧਰੁਵ ਤੱਕ ਲੰਮੇ ਰੁਖ਼ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਮਾਪਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ, ਲੰਡਨ (0°) ਤੋਂ ਕਿੰਨੇ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਪੱਛਮ ਹੋ — ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ±180° ਤੱਕ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕ ਡੰਡਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਲਕੀਰ ਹੈ — ਇੱਕ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼, ਇੱਕ ਰੇਖਾਂਸ਼।
ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?
ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ — ਵਰਣਮਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ (ਅ, ਫਿਰ ਰ), ਤੇ GPS ਡਿਵਾਈਸ, Google Maps ਦੀ ਖੋਜ, ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਈਟ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। 48.8584, 2.2945 ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਕਸ਼ਾ ਐਪ ਵਿੱਚ ਚਿਪਕਾਓ, ਸਿੱਧਾ ਕੰਮ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਪਵਾਦ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਹੈ: GeoJSON, ਅਤੇ ਕਈ ਨਕਸ਼ਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਤੇ ਡਾਟਾਬੇਸ, [longitude, latitude] ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ — ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਨੂੰ x, y ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰੇਖਾਂਸ਼ ਹੀ x ਹੈ। ਉਲਟਿਆ ਹੋਇਆ ਕ੍ਰਮ ਭੂਗੋਲਿਕ ਡਾਟਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ; ਜੇ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਨ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਲਾਗੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ। ਸੌਖਾ ਨੇਮ: ਬੰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼, ਰੇਖਾਂਸ਼; ਰੇਖਾਗਣਿਤ ਵਾਲੇ ਫਾਰਮੈਟ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ ਰੇਖਾਂਸ਼, ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ — ਕੋਈ ਵੀ ਫਾਈਲ ਸਾਡੇ GPS ਫਾਈਲ ਵਿਊਅਰ ਵਰਗੇ ਟੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਖ ਲਓ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਰੀਤ ਵਰਤਦੀ ਹੈ।
ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰ ਵਾਂਗ ਪੜ੍ਹਨਾ
ਗੋਲਾਰਧ ਦੇ ਅੱਖਰ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ: 48.8584° N ਬਿਲਕੁਲ +48.8584 ਹੀ ਹੈ, ਤੇ 2.2945° W −2.2945 ਹੋਵੇਗਾ। ਦੱਖਣ ਤੇ ਪੱਛਮ ਹੀ ਰਿਣਾਤਮਕ ਅੱਧ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਸ਼ਮਲਵ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੈ — ਹਰ ਵਾਧੂ ਅੰਕ 10× ਜ਼ੂਮ ਹੈ, ਦੋ ਅੰਕਾਂ 'ਤੇ ~1 ਕਿਮੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛੇ ਅੰਕਾਂ 'ਤੇ ~11 ਸੈਮੀ ਤੱਕ। ਇਹੀ ਜੋੜਾ ਮਿੰਟਾਂ ਤੇ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ (48°51′30″N) ਜਾਂ ਅੱਧੀ ਦਰਜਨ ਹੋਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ; ਸਾਡੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ-ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਾਲੀ ਗਾਈਡ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਨਵਰਟਰ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਟੋਟਕੇ ਜੋ ਸੱਚੀਂ ਯਾਦ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹਿ ਜਾਵੇ, ਉਹੀ ਚੁਣ ਲਓ। ਪੌੜੀ-ਅੰਸ਼: ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਉਹ ਡੰਡੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋ। ਲੰਮ-ਅੰਸ਼: ਰੇਖਾਂਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਧਰੁਵ ਤੋਂ ਧਰੁਵ ਤੱਕ ਲੰਮੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ — ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੇਖਾ ਪਈ ਹੈ। ਪੱਧਰ-ਅੰਸ਼: ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਪੱਧਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਜਾਂ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਵਾਲੀ ਪਰਖ: ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਸਿਫ਼ਰ ਹੈ — ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਲਕੀਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡੰਡਾ। ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਲਈ ਵਰਣਮਾਲਾ ਹੀ ਜਿੱਤਦੀ ਹੈ: ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ, ਫਿਰ ਰੇਖਾਂਸ਼ — ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਵਾਂਗ।
ਆਪਣਾ ਵੇਖੋ
ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਤੇ ਰੇਖਾਂਸ਼ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਟੂਲ ਖੋਲ੍ਹੋ ਤੇ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ — ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵੇਂ ਨੰਬਰ ਨਕਸ਼ੇ ਦੇ ਪਿੰਨ ਨਾਲ ਦਿਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਿੰਨ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉੱਤਰ–ਦੱਖਣ ਸਰਕਣ ਨਾਲ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰਬ–ਪੱਛਮ ਸਰਕਣ ਨਾਲ ਰੇਖਾਂਸ਼। ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਪੱਕਾ ਬਿਠਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਤਰੀਕਾ ਇਹੀ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਅੱਗੇ, GPS ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਸ ਵਾਲਾ ਪੰਨਾ ਉਸੇ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਅੱਠਾਂ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕੋ ਟੈਪ ਵਿੱਚ ਕਾਪੀ ਹੋਣ ਯੋਗ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਕਿਹੜੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਰੇਖਾਂਸ਼ ਦੀਆਂ?
ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜਾ ਲਿਖੀਦਾ ਹੈ — ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਜਾਂ ਰੇਖਾਂਸ਼?
ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਵਿੱਚ ਘਟਾਓ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖੋ: Latitude vs Longitude — Which Is Which? · ਪੰਜਾਬੀ